Podział witamin
Nazwę witamina wprowadził w 1912 roku polski uczony Kazimierz Funk. Witaminy to grupa związków chemicznych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Muszą one być ludziom dostarczone , ponieważ organizm ich nie syntetyzuje. Pełnią one rolę katalizatorów. Dzięki nim jest możliwych wiele przemian biochemicznych zachodzących w organizmie. Źródłem witamin są przede wszystkim owoce i warzywa, ale także pieczywo zwłaszcza ciemne, mięso i jego przetwory oraz mleko i jego przetwory. Nazwy witamin utworzone zostały ze względu na ich budowę chemiczną. Rozpuszczalność witamin decyduje o ich podziale na witaminy rozpuszczalne w tłuszczu i witaminy rozpuszczalne w wodzie. Do witamin rozpuszczalnych w wodzie zaliczamy:
- witaminę B1 – tiaminę
- witaminę B2 – ryboflawinę
- witaminę B6 – pirydoksynę
- witaminę H – biotynę
- witaminę B5 – kwas pantotenowy
- witaminę B12 – kobalaminę
- witaminę C – kwas askorbinowy
-folacynę. Natomiast witaminy rozpuszczalne w tłuszczach to:
- witamina A – retinol, a jej prowitaminą jest beta karoten
- witamina D – kalciferol
- witamina E – tokoferol
- witamina K – filochinon
Witamina A i jej prowitamina(beta karoten)
Witamina A to związek retinolu i jego różne formy chemiczne. Witamina A spełnia bardzo ważne funkcje. Jest ona niezbędna do odpowiedniego funkcjonowania narządu wzroku, do reprodukcji oraz prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego, a także do wzrostu i różnicowania komórek, jak również syntezy glikoprotein. Jest ona również niezbędna do zachowania w odpowiednim stanie nabłonka skóry i błon śluzowych. Zarówno niedobór jak i nadmiar tej witaminy może być niebezpieczny dla zdrowia. Najczęściej stosowana jest ona w chorobach dermatologicznych oraz przy leczeniu oczu. Witamina A występuje tylko w półproduktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak: masło, mleko i jego przetwory, jaja. Najwięcej jednak zawiera jej wątroba. Natomiast beta karoten występuje w marchwi oraz zielonych warzywach liściastych i pomidorach. Morele, wiśnie, śliwki i pomarańcze to również źródło beta karotenu. Witamina D, to witamina przeciwkrzywiczna, dlatego potrzebna jest ona do prawidłowego rozwoju kośćca. Zapobieganiu krzywicy oprócz dostarczenia witaminy D pomaga również nasłonecznienie skóry. Największym źródłem tej witaminy jest tran. Zawierają ją również: ryby, masło, jaja.